Er zijn van die dagen waarop je ’s ochtends in de spiegel kijkt en denkt: is nu het alweer vrijdag? Alsof iemand stiekem aan de wijzers van de klok heeft gedraaid terwijl jij met je hoofd in de mallemolen van het leven en het werken hing. Werken is leuk—laat ik dat vooropstellen—maar soms voelt het alsof je vooral tijd besteedt aan alles wat moet, en nauwelijks aan dat wat echt telt. Je maakt je over alles druk, vergadert, vergadert en vergadert, maar….
ondertussen dendert de wereld door. We leven in een tijd vol onzekerheden: oorlog in het Midden-Oosten, vluchtelingen die letterlijk geen tijd meer hebben om hun eigen leven te redden, politieke onrust, maatschappelijke druk. Terwijl wij ons afvragen hoe we onze agenda’s moeten indelen, vechten anderen voor hun bestaan. Het zet je eigen tijdsbesteding in wat ander perspectief.
De tand des tijds
Misschien komt het door het ouder worden dat tijd steeds meer gewicht krijgt. Niet zwaar, maar wel betekenisvol. Mijn vader is inmiddels 88. Heeft onlangs twee weken in het ziekenhuis gelegen (hij kon niet meer lopen) en is nu aan het revalideren. Spannende vraag is of hij de tijd nog krijgt om thuis en zelfstandig te wonen. Of wordt het tijd voor 24-uurs en langdurige zorg? Wij hopen het om eerlijk te zijn. En mijn moeder? Zij woont op een gesloten afdeling, gevangen in een wereld waar tijd geen vaste vorm meer heeft.
Het besef dat de tijd met hen nog beperkt is, schuurt en verzacht tegelijk. Het maakt weemoedig en verdrietig. Het maakt momenten kostbaar. Het maakt stilte waardevol. Het maakt zelfs herhaling—dezelfde vraag voor de tiende keer—een soort ritueel van liefde.
“Er is een tijd van komen en een tijd van gaan.” Een cliché, maar clichés bestaan toch omdat ze min of meer waar zijn?
Waar blijft de tijd? Misschien komt het onderwerp “tijd” wel zo naar voren, omdat we afgelopen week het 50-jarig lustrum van mijn Rotaryclub vierden. Vijftig jaar! Een halve eeuw aan verhalen, vriendschappen, projecten, borrels, goede bedoelingen en soms ook gewoon gezelligheid om de gezelligheid. En dan realiseer je je: ik ben zelf ook al een tijdje onderweg.
Of misschien komt het thema "tijd" wel zo naar voren omdat Irene en ik dit jaar ons 40-jarig huwelijk vieren. Veertig jaar. Dat is langer dan sommige landen in vrede leven. Waar blijft de tijd? Soms voelt het alsof we gisteren nog jong waren (ik weet dat ik er nog steeds zo uitzie en dat maakt die gedachte misschien wel verklaarbaar 😉), met plannen die groter waren dan onze portemonnee en dromen die groter waren dan onze ervaring. En nu staan we hier in 2026: 40 jaar jaar verder met een rugzak vol herinneringen en een agenda die eindelijk wat leger gaat worden.
De tijd die komt
Want dit jaar gaan we allebei met pensioen. Niet als eindpunt, maar als begin van een nieuw hoofdstuk. Eentje waarin we de tijd niet meer hoeven te managen, maar mogen omarmen. Waarin we niet meer hoeven te rennen, maar mogen wandelen. Letterlijk zelfs: in China, waar we samen nieuwe wegen gaan bewandelen en een oude wereld gaan ontdekken.
China, waar de tijd soms lijkt stil te staan in eeuwenoude tempels, maar tegelijkertijd vooruit raast in steden die sneller groeien dan je Google Maps kunt actualiseren. Een land waar verleden en toekomst elkaar ontmoeten zonder elkaar in de weg te zitten. Misschien is dat precies wat wij zoeken: een manier om onze eigen tijd opnieuw in balans te kunnen brengen.
De tijd terugdraaien
En toch… soms zou je de tijd willen terugspoelen. Niet om fouten te herstellen—al zou dat soms handig zijn— maar om momenten opnieuw te beleven. Een lach van je moeder toen ze nog wist waarom ze lachte. De eerste vakantie met Irene. De geboorte van de kinderen. Een avond met vrienden die er nu niet meer zijn. Of gewoon een dag waarop alles klopte zonder dat je het toen doorhad.
Die wens om de tijd anders te ervaren, anders te voelen, anders te gebruiken, brengt me bij een lied dat me al jaren raakt: "De omgekeerde tijd" van Stef Bos. Een lied dat precies vangt wat ik soms denk: hoe mooi zou het zijn als we af en toe even terug konden, niet om te blijven, maar om te herinneren hoe rijk het leven eigenlijk is.
Ter afsluiting de woorden van deze prachtige song, omdat ze zeggen wat ik zelf niet beter kan formuleren:
Soms reis ik in een droom
Door een omgekeerde tijd
Langs een omgekeerde weg
Die van nu naar vroeger leidt
Het verleden heeft de toekomst
Want de toekomst is geweest
In een omgekeerde wereld
Waar de klok naar links beweegt
En de liefde die voorbij is
Vindt de weg terug naar de bron
Om in schoonheid te verdwijnen
Op de dag dat het begon
En de lente wordt weer winter
De elke oorlog die verdwijnt
En de stukgeschoten steden
Staan opeens weer overeind
Wat vergaan was en verloren
Wordt geboren uit het graf
Ik leer het evenwicht verliezen
En ik leer het lopen af
En ik leer om los te laten
Want je neemt steeds minder mee
In een omgekeerde wereld
Waar de klok naar links beweegt
Zo komt alles bij de oorsprong
In een punt weer bij elkaar
Alle voor en tegenstanders
Alle liefde alle haat
Alle wegen komen ergens
Bij een tweesprong weer bijeen
Wat vervreemd was, Komt weer samen
Daarna staan we weer alleen
En de verte wordt steeds verder
En de leugen wordt weer waar
Zo komt alles bij de oorsprong
In een punt weer bij elkaar
En misschien is dat precies wat de komende tijd ons gaat brengen: niet de tijd andersom, maar de tijd opnieuw. Op onze manier. Met ruimte voor elkaar, voor het leven, en voor alles wat nog komt.
En als je het de song van Stef Bos wilt beluisteren: De omgekeerde tijd (<---- link)
Reactie schrijven
Edwin Reuling (vrijdag, 06 maart 2026 23:26)
Tijd . . . . . .
Hoe vluchtig dit kan zijn. Hoe snel de tijd weg vliegt. Wordt nog wel eens symbolisch afgebeeld door een zandloper met vleugels.
Voor een kind duurt een jaar een eeuwigheid. Voor een gepensioneerd iemand gaat er een eeuw in een jaar.
Hoe ervaren we "de tijd". Als oudere ben je meer tijd kwijt aan bezigheden wat je als jongere " even" deed. De omgeving gaat sneller voor je gevoel. Ja, in gedachte kun je nog alles aan. Tot het moment dat je er echt voor staat. Dan besef je dat het tegenvalt.
Je wordt ouder papa. Geef het maar toe. Je bent wel snel, maar veel eerder moe. Om in songteksten te memoreren.
Nu richting pensioen. Ik zelf heb ervaren, dat er op dat moment een "last" van mijn schouders viel. Niet meer het "moeten", maar selectief te werk gaan, kijkend naar de leuke dingen.
Werken voor "je dagelijks brood" hoeft niet meer. Dat geeft een bepaalde rust.
Op school moest je presteren. Later presteren in je werk en de verantwoordelijkheid er voor op je nemen. Ook omdat je een partner en eventueel kinderen krijgt. Het "moeten" voor huis en haard, vrouw en kinderen. Ongemerkt een last op je schouders. Kinderen worden groter en vliegen uit. Ze gaan op eigen benen staan. Er valt wat last van je schouders. Veelal is het huis afbetaald, minder last op de schouders. En dan het moment van pensioen. Het moeten valt weg, daarmee valt ook een last van je schouders, ook al heb je dat niet in zicht, het gebeurt wel. Dan het moment om tot je zelf te komen, relax gevoel. Ga samen straks genieten en vervul de wensen die jullie hebben. Maar geniet ook zo lang mogelijk van het gezelschap van je ouders, hoe moeilijk soms ook. Steeds een stukje afscheid nemen , telkens weer. Er komt een moment dat je met zijn tweeën onbezorgd de wereld in kunnen gaan, waarbij je parallelle dingen tegenkomt uit jullie verkeringstijd. De tijd gaat terug. Maar toch weer net even anders.
Het gaat jullie goed.
Groetjes.
Edwin